ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە هەنگاوێکی ستراتیژیدا هەوڵدەدات لە ڕێگەی کۆمپانیا زەبەلاحەکانی وەک "شیڤرۆن"، بۆری نەوتی کەرکووک – بانیاس کە عێراق و سووریا بەیەکەوە دەبەستێتەوە، نۆژەن بکاتەوە. ئەم پڕۆژەیە تەنها پڕۆژەیەکی ئابووری نییە، بەڵکو گۆڕانکارییەکی جیۆپۆلەتیکی گەورەیە لە نەخشەی وزەی ناوچەکەدا. واشنتن دەیەوێت بەم هەنگاوە ڕێگەیەکی جێگرەوەی "ئارام" بۆ هەناردەکردنی نەوتی ناوچەکە بۆ دەریای ناوەڕاست دابین بکات، کە ئامانجی سەرەکی لێی کەمکردنەوەی هەژموونی ئێرانە بەسەر گەرووی هورمزدا.
قەبارەی کاریگەریی ئەم ڕووداوە لە چەند ڕەهەندێکەوە دەبینرێت: یەکەم، بێبەشکردنی ئێران لە بەکارهێنانی گەرووی هورمز وەک "کارتی فشار" دژ بە دابینکردنی وزەی جیهانی. دووەم، بووژانەوەی ئابووریی عێراق لە ڕێگەی هەمەجۆرکردنی دەروازەکانی هەناردە، کە ئێستا بەهۆی ڕاگرتنی بۆریی هەرێم-تورکیا تووشی ئاستەنگ بووە. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، حکومەتی عێراق، حکومەتی سووریا، و کۆمپانیا نەوتییە نێودەوڵەتییەکان. جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژەیە پێویستی بە تێپەڕاندنی بەربەستە ئەمنییەکان و ئاڵۆزییەکانی ناو خاکی سووریا هەیە، کە ئێستا لەژێر گەمارۆ و ململانێدایە.
پاشخان:
بۆری نەوتی کەرکووک – بانیاس مێژوویەکی دێرینی هەیە و پێشتر یەکێک بووە لە شاخوێنە سەرەکییەکانی گواستنەوەی وزە، بە جۆرێک ٢٠٪ی نەوتی جیهانی پێدا تێپەڕ دەبوو. بەڵام دوای هێرشی ساڵی ٢٠٠٣ی ئەمریکا بۆ سەر عێراق، ئەم بۆرییە تووشی زیانی گەورە و پەککەوتنی تەواوەتی بوو. ماوەی زیاتر لە ٢٠ ساڵە ئەم ڕێڕەوە داخراوە، زیندووکردنەوەی لەم کاتەدا پەیوەستە بە بەرزبوونەوەی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران و پێویستیی جیهان بە دابینکردنی وزە لە دەرەوەی ناوچە پڕ ململانێیەکانی کەنداوی عەرەبی.
سەرچاوەکان: [#ڕۆیتەرز #وەزارەتی_دەرەوەی_ئەمریکا]