ناوەڕۆک:
هونەر جەمال، وتەبێژی وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە لێدوانێکی فەرمیدا دۆخی دارایی مووچەی مانگی ١٠ (تشرینی یەکەم) و ستراتیژی مامەڵەکردن لەگەڵ قەرزەکانی پاشەکەوتی مووچەی ڕوونکردەوە. لە بارەی خەرجکردنی مووچەی مانگی ١٠، ناوبراو جەختی کردەوە کە لە ڕووی ئیداری، ژمێریاری و تەکنیکییەوە هیچ ئاستەنگ و کێشەیەک لەبەردەم لیستی مووچەدا نەماوە؛ سەرجەم ئەو تێبینی و سەرنجانەی لەلایەن وەزارەتی دارایی عێراق و دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵەوە ئاراستەی هەرێم کرابوون وەرگیراون و کاریان لەسەر کراوە، بەڵام بڕیاری کۆتایی لەسەر ڕەوانەکردنی تەمویلی دارایی و ناردنی پارەکە لە دەسەڵاتی ڕاستەوخۆی حکومەتی فیدراڵ و وەزارەتی دارایی بەغدادایە.
لە ڕەهەندێکی ستراتیژی و ژمێریاریی قووڵتردا، وتەبێژی وەزارەتی دارایی گۆڕانکاری لە پێگەی یاسایی و دارایی دۆسیەی پاشەکەوتی مووچە ڕاگەیاند؛ بە جۆرێک کە ئەو مووچە پاشەکەوتکراوانەی ساڵانی ڕابردوو لە خانەی «ئەمانات»ەوە گۆڕدراون بۆ «قەرزی فەرمی» لەسەر ئەستۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان و دەبێت بدرێنەوە. ئەم گۆڕانکارییە پابەندبوونێکی داراییی حەتمی دەخاتە سەر شانی ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی دارایی تاوەکو لە قۆناغی داهاتوودا لە ڕێگەی داڕشتنی مۆدێل و میکانیزمێکی گونجاوی دارایی (وەک خشتەبەندی دانەوە، پاکتاوی قەرزەکان لەگەڵ شایستە داراییەکان، یان جێگیرکردنی لە چوارچێوەی بودجەی گشتی) کار بۆ گێڕانەوەیان بۆ مووچەخۆران بکرێت. لە ڕووی سیستەمییەوە، ئەم هەنگاوە قەبارەی ڕاستەقینەی پابەندییە داراییەکانی ناوخۆی هەرێم دیاری دەکات و کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر داڕشتنەوەی بودجە و هاوسەنگیی دارایی هەرێم بەرامبەر شایستە فیدراڵییەکان دەبێت.
پاشخان:
سیستەمی «پاشەکەوتی مووچە» لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٦ بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت، شەڕی داعش و بڕینی بەشەبودجەی هەرێم لە بەغدا سەپێندرا، کە تێیدا مانگانە بە ڕێژەی جیاواز (لە نێوان ١٥٪ بۆ ٧٥٪) لە مووچەی فەرمانبەران دەبڕدرا و لە ژمێریاریی گشتیدا وەک «ئەمانات» تۆمار دەکرا، کە بڕەکەی بە چەندین ترلیۆن دینار (زیاتر لە ٨ بۆ ١٠ ملیار دۆلار) دەخەمڵێندرێت. لە لایەکی دیکەوە، پڕۆسەی دابینکردنی مووچەی مانگانەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دوای بڕیارەکەی شوباتی ٢٠٢٤ی دادگای باڵای فیدراڵ لەبارەی بەبانکیکردنی مووچە (تەوتین)، کەوتووەتە ژێر وردبینیی بەردەوامی دیوانی چاودێریی دارایی عێراق، بە جۆرێک ناردنی هەر بەشە مووچەیەک وابەستە کراوە بە پەسەندکردنی لیستەکان و یەکلاییکردنەوەی داهاتە نانەوتییەکان لە نێوان هەردوو وەزارەتی دارایی لە هەولێر و بەغدا.
سەرچاوەکان:
#وەزارەتی_دارایی_هەرێم #لێدوانی_فەرمی
