ناوەڕۆک:
بەپێی ڕاپۆرتێکی شیكاریی ڕێکخراوی «ستۆپ بۆ هەڵسەنگاندنی شەفافیەتی دارایی» کە پشتی بە داتا فەرمییەکانی وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەستووە، تێچووی مووچەی کەرتی گشتی لە نێوان ساڵانی ٢٠١٩ بۆ ٢٠٢٥ بە ڕێژەی ١٣٪ زیادی کردووە. لە ڕووی ژمارەییەوە، لە ساڵی ٢٠١٩دا کۆی خەرجیی ساڵانەی مووچە ١٠ ترلیۆن و ٦٥٠ ملیار دینار بووە (بە تێکڕای ٨٩٠ ملیار دیناری مانگانە)، لە کاتێکدا لە ساڵی ٢٠٢٥دا ئەم ژمارەیە بۆ ١١ ترلیۆن و ٨٠٠ ملیار دینار لە ساڵێکدا بەرزبووەتەوە. ئەمەش بەو مانایەیە کە پێداویستیی ساڵانەی مووچە بڕی یەک ترلیۆن و ١٥٠ ملیار دینار و پێداویستیی مانگانەش بڕی ٩٥ ملیار دینار زیادی کردووە، بە جۆرێک کە لە ئێستادا پێویستیی مانگانەی حکومەت بۆ دابینکردنی مووچە نزیک دەبێتەوە لە یەک ترلیۆن دینار. هۆکاری سەرەکیی ئەم هەڵکشانە دەگەڕێتەوە بۆ بەهەمیشەییکردنی گرێبەستەکان، جێگیرکردنی مامۆستایانی وانەبێژ و خەرجکردنی شایستەکانیان لەسەر داهاتی ناوخۆ، لە پاڵ بەرزبوونەوەی پلەبەندی فەرمانبەران. لە ڕووی داراییەوە، ئەم هەڵکشانە بارگرانییەکی قورسی دارایی لەسەر خەزێنەی گشتی دروست دەکات، پشکی خەرجیی وەبەرهێنان لە بودجەدا کەمدەکاتەوە، و هەرێمی کوردستان زیاتر دەبەستێتەوە بە شایستە داراییەکانی بەغدا و ڕێککەوتنە نەوتی و نانەوتییەکان.
پاشخان:
کەرتی گشتی لە هەرێمی کوردستان لە ساڵانی دوای ٢٠١٤ ڕووبەڕووی قەیرانی سەختی دارایی، پاشەکەوت و لێبڕینی مووچە بووەوە بەهۆی دابەزینی نرخی نەوت، شەڕی داعش و بڕینی بەشەبودجەی هەرێم لەلایەن بەغداوە. بەڵام دوای وەستانی هەناردەی نەوتی هەرێم لە ئاداری ٢٠٢٣ و بڕیاری دادگای باڵای فیدراڵ بۆ بەبانکیکردنی مووچە (تەوتین)، میکانیزمی دابینکردنی مووچە بەستراوەتەوە بە وردبینیی دیوانی چاودێریی دارایی فیدراڵی لە بەغدا. گەورەبوونی ژمارەی مووچەخۆران لە ڕێگەی دامەزراندنی گرێبەستەکان و مامۆستایانی وانەبێژ، هاوکات لەگەڵ نەبوونی داهاتی نەوتی سەربەخۆ، پرسی مووچەی لە پرسێکی ناوخۆییەوە کردووەتە خاڵێکی سەرەکیی کێشمەکێشی دانوستانە داراییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا.
سەرچاوەکان:
#ڕێکخراوی_ستۆپ #وەزارەتی_دارایی_هەرێم #ڕاپۆرتی_ئاماری
