ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
ئەم بڕیارە گۆڕانکارییەکی ستراتیژییە لە سیاسەتی بازرگانی و گومرگی عێراق و هەرێمی کوردستان، کە ئامانج لێی کۆتاییهێنانە بە پاشاگەردانی لە هاوردەکردنی کاڵا. لە ڕێکەوتی 10-07-2026ـەوە، سیستەمی "ئەسیکۆدا" (ASYCUDA) دەبێتە بڕبڕەی پشتی جوڵەی بازرگانی لە تەواوی خاڵە سنوورییەکان.
وردەکارییەکان و قەبارەی کاریگەری:
شەرعییەتی بازرگانی: هەر بازرگانێک بیەوێت کاڵا بهێنێتە ناوەوە، پێویستە "بڕوانامەی ڕەسەنایەتی" (Certificate of Origin) و بەڵگەنامەی فەرمی کۆمپانیای بەرهەمهێنەری پێبێت کە لەلایەن باڵیۆزخانە یان کونسوڵخانە پەیوەندیدارەکانەوە پشتڕاست کرابێتەوە.
پەیوەندی بە بازاڕی دراوەوە: ئەم بڕیارە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر نرخی دۆلار دەبێت؛ چونکە تەنها ئەو بازرگانانەی پابەندی ئەم سیستمە دەبن، دەتوانن دۆلار بە نرخی فەرمی (1320) لە بانکی ناوەندی وەربگرن. ئەمەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی فشار لەسەر بازاڕی ڕەش و ڕێگری لە سپیکردنەوەی پارە.
پاراستنی بەکارهێنەر: بڕیارەکە سێکتەرە هەستیارەکانی وەک (خۆراک و دەرمان) دەگرێتەوە کە پەیوەندییان بە تەندروستی گشتییەوە هەیە، هاوکات ڕێگری دەکات لە "ساختەکردنی براند" (Brand Piracy)، وەک گۆڕینی لێبڵی وڵاتانی ئاسیا بۆ ئەوروپی.
هەماهەنگی سیاسی-کارگێڕی: جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە لە هەرێمی کوردستان نیشانەی ئاستێکی نوێی هەماهەنگییە لە نێوان وەزارەتی دارایی هەرێم و بەغدا، کە ئامانجیان یەکخستنی ڕێکارە گومرگییەکانە بۆ ڕێگریکردن لە قاچاخچێتی و زیادکردنی داهاتی گشتی.
پاشخان: عێراق و هەرێمی کوردستان ساڵانێکی زۆرە بەدەست نەبوونی سیستمێکی یەکگرتووی گومرگی و بڵاوبوونەوەی کاڵای بێ کوالێتی دەناڵێنن. پێشتر چەندین هەوڵ بۆ یەکخستنی خاڵە سنوورییەکان دراوە، بەڵام کێشە سیاسییەکان ڕێگر بوون. سیستەمی ئەسیکۆدا کە سیستمێکی نێودەوڵەتییە، هەوڵێکە بۆ دیجیتاڵکردنی گومرگ و کەمکردنەوەی دەستێوەردانی مرۆیی و گەندەڵی.
سەرچاوەکان: [#ژووری_بازرگانی_هەولێر #Official_Statement]
