ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
پرۆسەی هێنانی تەکنەلۆژیای ئینتەرنێتی مانگی دەستکرد (Starlink) بۆ هەرێمی کوردستان چووەتە قۆناغێکی جێبەجێکردنی فەرمی، دوای ئەوەی کۆمپانیای "سپەیس ئێکس" (SpaceX) داواکارییەکی فەرمی پێشکەش بە حکومەتی هەرێم کردووە. ئەم هەنگاوە گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە کەرتی گەیاندن و ژێرخانی دیجیتاڵی هەرێم دروست دەکات. وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندن، بە مەبەستی پاراستنی "سەروەریی داتا" و ئاسایشی زانیارییەکان، مەرجێکی سەرەکی بۆ کۆمپانیاکە داناوە کە بریتییە لە جێگیرکردنی بنکەی داتاکان (Database) لە ناوخۆی هەرێمی کوردستان؛ ئەمەش بۆ ئەوەیە کە هەموو هاتوچۆیەکی زانیاری لە ژێر چاودێری و پاراستنی یاسایی ناوخۆییدا بێت.
لە ڕووی ئابووری و بازاڕەوە، فەرمیبوونی ئەم خزمەتگوزارییە کۆتایی بە بازاڕی ڕەش و قۆرخکاری دەهێنێت. لە ئێستادا کە ئامێرەکان بە شێوەی نافەرمی دەهێنرێن، نرخەکەیان دەگاتە ١٠٠٠ دۆلار، بەڵام بە وەرگرتنی مۆڵەت و کارکردن لە ڕێگەی بریکارە فەرمییەکانەوە، نرخەکەی بۆ ٦٠٠ دۆلار کەمدەبێتەوە. هەروەها پاکێجە مانگانەکان کە لە نێوان ٥٠ بۆ ١٥٠ دۆلار دەبن، کێبڕکێیەکی بەهێز لەگەڵ کۆمپانیاکانی تری ئینتەرنێتی ناوخۆیی دروست دەکەن، بەتایبەت لەو ناوچانەی کە ژێرخانی کێبڵ و فایبەر ئۆپتیکیان پێنەگەیشتووە. ئەم بڕیارە چاوەڕێی ڕەزامەندی کۆتایی ئەنجوومەنی وەزیرانە و کاریگەری ئەرێنی لەسەر کەرتی وەبەرهێنان و گەیاندن دەبێت.
پاشخان:
ستارلینک پڕۆژەیەکی کۆمپانیای سپەیس ئێکسە و لە ڕێگەی زنجیرە مانگێکی دەستکردی نزمە-خولگەوە ئینتەرنێتی خێرا بۆ سەرجەم شوێنە دوورەدەستەکان دابین دەکات. لە هەرێمی کوردستان، بەهۆی خراپی کوالێتی ئینتەرنێت لە هەندێک ناوچە، خواستێکی زۆر لەسەر ئەم سیستەمە هەبووە، بەڵام بەهۆی نەبوونی مۆڵەت، بەکارهێنانی بە "قاچاخ" و "نایاسایی" ئەژمار دەکرا. ئەم ڕێککەوتنە نوێیە دۆخەکە یاسایی دەکات و داهاتیش بۆ حکومەت لە ڕێگەی باج و ڕەسمی مۆڵەتەوە دابین دەکات.
سەرچاوەکان: [#وەزارەتی_گواستنەوە_و_گەیاندن #سپەیس_ئێکس #فەرمی]