ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
وەزارەتی دارایی فیدراڵ بە فەرمی ڕێکارەکانی تەمویلکردنی مووچەی مانگی حوزەیرانی (شەش) بۆ فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دەستپێکرد. ئەم بڕیارە دوای زنجیرەیەک مشتومڕی توند دێت لەسەر داهاتە نانەوتییەکان و بڕی ئەو پارەیەی کە دەبێت هەرێم ڕادەستی ناوەندی بکات.
وردەکاری و ڕەهەندەکانی بڕیارەکە:
١. میکانیزمی ناردنی پارە: بەشی پارەدانی وەزارەتی دارایی فیدراڵ ڕێنمایی ئاراستەی لقی هەولێری بانکی ناوەندی کردووە تاوەکو بڕە پارەی تەمویلکراو بخاتە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی هەرێم. ئەمە بەو مانایەیە کە پڕۆسەی دابەشکردنی مووچە لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەستپێدەکات.
٢. بڕیاری لێبڕین (مەقاسە): خاڵی هەرە گرنگی ئەم تەمویلە ئەوەیە کە بەغدا بڕی ١٢٠ ملیار دیناری لە کۆی پارەی مووچە بڕیوە. ئەمەش دوای ئەوە دێت کە هەرێم ڕایگەیاندبوو ناتوانێت ئەو بڕە پارەیە وەک داهاتی نانەوتی دابین بکات. بەغدا بە بەکارهێنانی "مەقاسە" ئەو کورتهێنانەی لە پارەی مووچە قەرەبوو کردەوە، کە ئەمەش فشارێکی دارایی گەورە لە ناوخۆی هەرێم دروست دەکات بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە.
٣. بەردەوامی کارگێڕی: سەرەڕای سەفەری فالح ساری، وەزیری دارایی بۆ واشنتن، پڕۆسەی تەمویلەکە پەکینەکەوتووە و لە ڕێگەی کەسانی ڕاسپێردراوەوە واژۆ کراوە، ئەمەش نیشانەی تێپەڕبوونی ئاستەنگە تەکنیکییەکانە.
٤. قەبارەی کورتهێنان: هەرێمی کوردستان مانگانە پێویستی بە ٩٥٠ ملیار دینارە بۆ مووچە؛ بە بڕینی ئەو ١٢٠ ملیارە، وەزارەتی دارایی هەرێم ڕووبەڕووی ئاستەنگی دابینکردنی مووچەی تەواوی وەزارەتەکان دەبێتەوە مەگەر لە ڕێگەی داهاتی ناوخۆوە کورتهێنانەکە پڕبکاتەوە.
پاشخان:
کێشەی مووچە و داهاتە نانەوتییەکان لە سەرەتای ساڵی ٢٠٢٤وە بووەتە چەقی ململانێی دارایی هەولێر و بەغدا. بەپێی یاسای بودجە، دەبێت هەرێم ٥٠٪ی داهاتە نانەوتییەکانی ڕادەستی بەغدا بکات، بەڵام جیاوازی لە خەمڵاندنی بڕی داهاتەکان (وەک گومرگ و باج) هەمیشە بووەتە هۆی دواکەوتنی تەمویل و دروستبوونی قەیرانی نەختینە لە هەرێمدا.
سەرچاوەکان: [#Baghdad_Finance #Erbil_Finance #Salary_Funding]