ناوەڕۆک:
بەپێی ڕاگەیەندراوێکی فەرمی عەلی نزار، بەڕێوەبەری کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، کەرتی وزەی عێراق لە مانگی ئابی ڕابردوودا دەستکەوتێکی بەرچاوی لە ئاستی نێودەوڵەتیدا تۆمار کردووە. داتاکان نیشان دەدەن کە هەناردەی ڕۆژانەی نەوتی وڵات دوو ملیۆن و ٢٠٠ هەزار بەرمیلی تێپەڕاندووە، کە داهاتەکەی گەیشتووەتە ٤.٥ ملیار دۆلار. یەکێک لە خاڵە هەرە گرنگەکان لە ڕووی داراییەوە، فرۆشتنی نەوتی هەرێمی کوردستانە بە نرخی جیهانی کە لە نێوان ٨٥ بۆ ٨٧ دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک جێگیر کراوە، بەبێ ئەوەی هیچ داشکاندنێکی (Discount) تێدا بکرێت، ئەمەش بە پێچەوانەی ساڵانی ڕابردوو بوو کە نەوتی هەرێم بەهۆی ناڕوونی یاساییەوە بە نرخێکی هەرزانتر دەفرۆشرا.
لە ڕووی لۆجستی و گواستنەوەوە، عێراق توانیویەتی جێگرەوەی ستراتیژی بۆ گەرووی هورمز بدۆزێتەوە لە کاتی ئاڵۆزییەکاندا. بەپێی ئامارەکانی دامەزراوەی "پلاتس"، ٧٠٪ی ئەو نەوتەی لە ناوچەی کەناراوەکانی عومان و هێڵی باشوورەوە تێپەڕیوە نەوتی عێراق بووە، کە بڕەکەی ٧٠ ملیۆن بەرمیل بووە لە مانگێکدا. هاوکات، پڕۆسەی ئامادەکاری بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم لە ڕێگەی بۆری عێراق-تورکیا گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی؛ چونکە تاقیکردنەوە تەکنیکییەکانی بۆرییەکە بە سەرکەوتوویی کۆتاییان هاتووە. ئامانجی داهاتووی سۆمۆ بەرزکردنەوەی ئاستی هەناردەی هەرێمە بۆ ٤٠٠ هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. کاریگەرییە سیستەمییەکانی ئەم هەنگاوە بریتین لە یەکخستنی تەواوەتی داهاتی نەوتی وڵات لە خەزێنەی ناوەندی، کە ئەمەش ڕێگەی یاسایی و دارایی خۆش دەکات بۆ دابینکردنی مووچەی مووچەخۆرانی هەرێم بە شێوەیەکی جێگیر و بەردەوام.
پاشخان:
لە ئازاری ٢٠٢٣وە، بەهۆی بڕیارەکەی دادگای ناوبژیوانی نێودەوڵەتی لە پاریس، هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی بەندەری جەیهانی تورکیاوە ڕاگیرا. ئەمە بووە هۆی زیانێکی دارایی گەورە بۆ هەردوو حکومەتی هەولێر و بەغدا. دوای دانوستانە درێژخایەنەکان، بڕیاردرا کۆمپانیای سۆمۆ سەرپەرشتی تەواوی پرۆسەی فرۆشتن و واژۆکردنی گرێبەستەکان بکات. ئەم گۆڕانکارییە لە "فرۆشتنی سەربەخۆ" بۆ "فرۆشتنی ناوەندی" گەورەترین وەرچەرخانە لە دۆسیەی نەوتی هەرێمدا کە ئامانجی کۆتاییهێنانە بە ناڕوونییە داراییەکان و یەکخستنی نرخی نەوتی عێراق لە بازاڕە جیهانییەکاندا.
سەرچاوەکان:
#سۆمۆ (SOMO) #وەزارەتی_نەوتی_عێراق #عەلی_نزار #پلاتس (Platts) #نەوتی_هەرێم
