ناوەڕۆک: قاسم ئەعرەجی، ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی عێراق، لە ڕاگەیاندنێکی ستراتیژیدا ئاراستەی نوێی حکومەتی فیدراڵی بۆ قۆناغی دوای کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان (کە بڕیارە لە ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ جێبەجێ بکرێت) ئاشکرا کرد. یەکێک لە گرنگترین خاڵەکانی ئەم ڕاگەیاندنە، جیاکردنەوەی هێزەکانی پێشمەرگەیە لە پڕۆژەی "کۆکردنەوەی چەک لە دەستی دەوڵەتدا"؛ ئەعرەجی جەختی کردەوە کە ئەم پڕۆسەیە بە هیچ شێوەیەک هێزەکانی پێشمەرگە ناگرێتەوە، چونکە وەک هێزێکی دەستووری و بەشێک لە سیستەمی بەرگریی عێراق تەماشا دەکرێن. ئەم لێدوانە لە کاتێکدایە کە حکومەتی ناوەندی لە گفتوگۆیەکی چڕدایە لەگەڵ گرووپە چەکدارە جیاوازەکان (میلیشیاکان) بۆ ئەوەی چەکەکانیان ڕادەستی دەوڵەت بکەن و کۆتایی بە دیاردەی چەکی دەرەوەی یاسا بهێنرێت.
بەپێی پلانەکە، کشانەوەی هاوپەیمانان نابێتە هۆی پچڕانی پەیوەندییەکان لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەڵکو پەیوەندییەکە لە "هاوپەیمانێتییەکی سەربازیی شەڕکەر"ەوە دەگۆڕێت بۆ "هەماهەنگیی هەواڵگری و ئاڵوگۆڕی زانیاری". لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، گرووپە چەکدارەکانی ناو حەشدی شەعبی، وەزارەتی پێشمەرگە، و لایەنی ئەمریکی. کاریگەریی سیستەمیی ئەم بڕیارە بریتییە لە چەسپاندنی شەرعییەتی هێزەکانی پێشمەرگە لە ناو سیستەمی نوێی ئەمنی عێراقدا و ڕێگریکردن لە هەر هەوڵێکی سیاسی بۆ بێچەککردنی هەرێمی کوردستان، هاوکات هەوڵێکە بۆ بەهێزکردنی سەروەریی دەوڵەتی فیدراڵ لە ڕێگەی سنووردارکردنی چەکی گرووپە "نا دەوڵەتییەکان" کە زۆرجار دەبنە هۆی تێکدانی هاوسەنگییە ناوخۆیی و هەرێمییەکان.
پاشخان: پرسی "چەکی دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت" یەکێکە لە ئاڵۆزترین دۆسیە ئەمنییەکانی عێراق لە دوای ساڵی ٢٠٠٣وە. دەستووری عێراق لە ماددەکانی ١١٧ و ١٢١دا دانی بە قەوارەی هەرێمی کوردستان و هێزەکانی پاسەوانی هەرێم (پێشمەرگە)دا ناوە، بەڵام هەمیشە لە نێوان لایەنە سیاسییەکانی بەغدا و هەرێمدا مشتومڕ لەسەر جۆر و بڕی چەکەکانی پێشمەرگە هەبووە. لە لایەکی ترەوە، کشانەوەی هێزەکانی هاوپەیمانان بەردەوام وەک مەرجێکی گرووپە نزیکەکان لە ئێران بۆ سەقامگیریی سیاسی لە عێراق پیشان دراوە، و حکومەتی سوودانی هەوڵ دەدات ئەم دەرفەتە بۆ یەکخستنی بڕیاری سەربازی بەکاربهێنێت.
سەرچاوەکان: [#قاسم_ئەعرەجی #ڕاوێژکاری_ئاسایشی_نەتەوەیی #حکومەتی_فیدراڵ]
