ناوەڕۆک: بەڕێوەبەرایەتیی یادگاری هەڵەبجە، لە هەنگاوێکی مۆزەخانەیی و نیشتمانیدا، کۆمەڵەیەکی نوێی لە پاشماوەی چەک و تەقەمەنییە بەکارهاتووەکانی سەردەمی جەنگی لە مۆنۆمێنتی شەهیدانی کیمیابارانی هەڵەبجە جێگیر کرد. ئەم پڕۆژەیە بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کاروباری مینی هەڵەبجە جێبەجێ کراوە، کە تێیدا زیاتر لە ٣٥ پارچە چەکی جۆراوجۆری وەک (گوللە هاوەن، سەرەکۆڵەی تۆپ، و پاشماوەی بۆمبی فڕۆکە) کە سەرجەمیان لە ڕووی تەکنیکییەوە پوچەڵکراونەتەوە و مەترسییان نەماوە، نمایش کراون. ئامانجی سەرەکیی ئەم نمایشکردنە، گۆڕینی مۆنۆمێنتەکەیە لە شوێنێکی تەنها سیمبولییەوە بۆ ناوەندێکی "بەڵگەیی و پەروەردەیی" (Educational & Evidentiary)، تاوەکو گەشتیاران و نەوەکانی داهاتوو لە نزیکەوە ئاشنای ئەو ئامرازە کوشندانە بن کە لە هێرشە سەربازییەکاندا دژی دانیشتوانی مەدەنیی شارەکە بەکارهێنراون. لە ڕووی سیستماتییەوە، ئەم نمایشکردنە بەشێکە لە ستراتیژی "پاراستنی یادەوەریی بەکۆمەڵ" (Preservation of Collective Memory) و بەڵگەدارکردنی جینۆساید، کە وەک شایەتێکی فیزیکی لەسەر قەبارەی ئەو توندوتیژییە دەمێنێتەوە کە بەرامبەر بە پارێزگای هەڵەبجە ئەنجامدراوە. هەروەها ئەمە دەبێتە هۆی دەوڵەمەندکردنی کەرتی "گەشتیاریی یادەوەری" (Dark Tourism) و دابینکردنی زانیاریی ورد بۆ توێژەرانی بواری مێژووی سەربازی و مافەکانی مرۆڤ.
پاشخان: شاری هەڵەبجە لە ١٦ی ئازاری ١٩٨٨ ڕووبەڕووی کیمیاباران و هێرشی سەربازیی بەرفراوان بووەوە لەلایەن ڕژێمی پێشووی عێراق، کە بووە هۆی شەهیدبوونی زیاتر لە ٥٠٠٠ کەس و برینداربوونی هەزارانی تر. مۆنۆمێنتی هەڵەبجە کە لە ساڵی ٢٠٠٣ بونیاد نراوە، وەک ناوەندی سەرەکیی ناساندنی ئەم کارەساتە بە جیهان کار دەکات. لە چەند ساڵی ڕابردوودا، هەوڵەکان چڕکراونەتەوە بۆ کۆکردنەوەی پاشماوەی چەکەکان و کەرەستە شەخسییەکانی قوربانییان تاوەکو مۆنۆمێنتەکە بکرێتە مۆزەخانەیەکی نێودەوڵەتیی ستاندارد کە بەڵگەی فیزیکی و مێژوویی تێدا پارێزراو بێت، هاوشێوەی مۆزەخانەکانی هۆلۆکۆست و هیرۆشیما.
سەرچاوەکان: [#Halabja_Remembrance_Directorate #Halabja_Mine_Action #Genocide_Documentation]
