ناوەڕۆک:
ئامانج ڕەحیم، سکرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان، ئاماژەی بە کێشەیەکی ستراتیژی دا لە پەیکەری دارایی هەرێمدا کە ئەویش دابەزینی بەرچاوی داهاتی نانەوتییە، بەتایبەت داهاتی دەروازە سنوورییەکان. ئەم کەمبوونەوەیە تەنها کورتهێنانێکی دارایی ئاسایی نییە، بەڵکو بەو مانایەیە کە یەکێک لە پایە سەرەکییەکانی دابینکردنی بودجەی ناوخۆیی بۆ مووچە و پڕۆژە خزمەتگوزارییەکان تووشی پاشەکشە بووە. ئامانج ڕەحیم جەختی کردەوە کە ئەم دۆخە توانای مانۆڕی دارایی حکومەتی بە شێوەیەکی توند سنووردار کردووە لە بەرامبەر پابەندییە داراییەکانیدا.
لە ڕووی شیکارییەوە، چەند هۆکارێکی سەرەکی لە پشت ئەم دابەزینەوەن؛ یەکەمیان، کێبڕکێی دەروازە سنوورییەکانی تری عێراق کە هەندێکجار بەهۆی ئاسانکاری یان کەمکردنەوەی گومرگ (بە نایاسایی یان بە فەرمی) بازرگانان ڕوو لەوێ دەکەن. دووەمیان، ناڕوونی لە میکانیزمی کۆکردنەوەی داهات و بوونی لێخۆشبوونی گومرگی بۆ هەندێک کۆمپانیا و وەبەرهێنەر. سێیەمیان، کاریگەریی گۆڕانکارییە سیاسییەکان لە نێوان هەولێر و بەغدا سەبارەت بە یەکخستنی تاریفەی گومرگی کە وایکردووە بەشێک لە بازرگانان جێگیر نەبن لە بەکارهێنانی دەروازەکانی هەرێم. ئەم دۆخە ڕاستەوخۆ کاریگەری دەبێت لەسەر ئاستی سوتەمەنی، خۆراک و کەرەستەی بیناسازی لە ناوخۆدا، چونکە کەمبوونەوەی داهات واتا کەمبوونەوەی خەرجییە گشتییەکان، ئەمەش دەبێتە هۆی سستبوونی بازاڕ و لاوازبوونی پێگەی دانوستاندنی هەرێم لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ بۆ وەرگرتنی شایستە داراییەکان.
پاشخان:
لە دوای ڕاگرتنی هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان لە ئازاری ٢٠٢٣وە، حکومەتی هەرێم زیاتر لە هەموو کاتێک پشتی بە داهاتە نانەوتییەکان (گومرگ و باج) بەستووە بۆ پڕکردنەوەی بەشێک لە خەرجییەکانی. بەپێی یاسای بودجەی عێراق، پێویستە هەرێمی کوردستان ٥٠٪ی داهاتە نانەوتییەکانی ڕادەستی بەغدا بکات، بەڵام کێشە لەسەر شێوازی هەژمارکردن و بڕی ڕاستەقینەی ئەم داهاتانە هەمیشە خاڵی مشتومڕ بووە. شکستی حکومەت لە بەدەستهێنانی داهاتی پێشبینیکراوی سنوورەکان، فشارێکی قورس دەخاتە سەر کەرتی بانکی و سیستەمی دابەشکردنی مووچە کە پێشتر بەهۆی بڕیارەکانی دادگای فیدراڵییەوە تووشی ئاڵۆزی بووە.
سەرچاوەکان:
#ئامانج_ڕەحیم #ئەنجومەنی_وەزیران #داهاتی_نانەوتی #ئابووری_کوردستان
