ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو): بەپێی ڕاپۆرتی فەرمی (پەرتووکی کار و چالاکی و چاکسازییەکانی وەزارەتی دارایی و ئابووری بۆ ساڵانی ٢٠١٩ تا ٢٠٢٥)، حکومەتی هەرێمی کوردستان گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی لە پێگەی یاسایی مووچە نەدراوەکانی فەرمانبەراندا کردووە. لە ڕووی فیزیکی و کارگێڕییەوە، ئەو بڕە پارەیەی کە پێشتر وەک "ئەمانات" لە ئەستۆی حکومەت بوو، ئێستا بە فەرمی وەک "قەرز" لەسەر حکومەت جێگیر کراوە، ئەمەش بارگرانییەکی دارایی گەورە بۆ کابینەکانی داهاتوو دروست دەکات بەڵام لە هەمان کاتدا مافی یاسایی فەرمانبەران دەچەسپێنێت.
لە لایەکی ترەوە، ئامارەکان دەریدەخەن کە لە ماوەی ٨٤ مانگی ڕابردوودا (٧ ساڵ)، تەنها ٧٤ مووچە دابەشکراوە، ئەمەش واتای فەوتانی یان پاشەکەوتکردنی ١٠ مووچەی تەواوی فەرمانبەرانە. هۆکاری سەرەکی ئەم دۆخە بۆ ململانێیە داراییەکانی نێوان هەولێر و بەغدا، بڕانی بودجە، ڕاگرتنی هەناردەی نەوت و نەبوونی سیستەمێکی جێگیری دارایی دەگەڕێتەوە. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە وەزارەتی دارایی هەرێم و حکومەتی فیدراڵ، کە کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی کردووەتە سەر بژێوی زیاتر لە ملیۆنێک مووچەخۆر و بازاڕی هەرێمی کوردستان بە گشتی تووشی سستی کردووە.
پاشخان: لە ساڵی ٢٠١٤ەوە بەهۆی شەڕی داعش و دابەزینی نرخی نەوت و بڕینی بودجە لەلایەن بەغداوە، حکومەتی هەرێم پەنای بردە بەر سیستەمی پاشەکەوتی مووچە. ئەم پرسە بووەتە گەورەترین کێشەی نێوان هاووڵاتیان و دەسەڵات، کە چەندین جار بووەتە هۆی خۆپێشاندان و مانگرتنی گشتی، بەتایبەت لە سێکتەرەکانی پەروەردە و تەندروستی.
سەرچاوەکان: [#وەزارەتی_دارایی #ڕاپۆرتی_فەرمی #حکومەتی_هەرێم]
