ناوەڕۆک: جووتیارانی سنووری قەزای پێنجوێن و گوندەکانی دەوروبەری، گردبوونەوەیەکی ناڕەزایەتی فراوانیان ئەنجامدا و ڕێگای سەرەکی گواستنەوەیان وەک فشارێک بەکارهێنا. هۆکاری سەرەکی ئەم گرژییە دەگەڕێتەوە بۆ هاوردەکردنی بڕێکی زۆر لە تەماتەی ئێرانی لە ڕێگەی دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان و مەرزەکانی سنووری گەرمیان (کەلار)، کە هاوکاتە لەگەڵ وەرزی پێگەیشتنی تەماتەی ناوخۆیی لە پێنجوێن. لە ڕووی فیزیکی و ئابوورییەوە، ئەم تەماتە هاوردەکراوانە بە نرخێکی زۆر کەمتر لە بازاڕەکاندا ساغ دەکرێنەوە، کە ئەمەش بووەتە هۆی شکانی نرخی تەماتەی ناوخۆ بۆ ئاستێک کە تێچووی چاندن، پەیین، ئاودێری و گواستنەوەکەشی بۆ جووتیاران دابین ناکات. بەپێی زانیارییە مەیدانییەکان، نرخی کیلۆیەک تەماتە لە ناوچەکە بۆ خوار (٢٥٠) دینار دابەزیوە، لە کاتێکدا تێچووی بەرهەمهێنانی بۆ جووتیار زیاترە لەو بڕە. جووتیاران وەزارەتی کشتوکاڵ و لایەنە پەیوەندیدارەکانی حکومەت تۆمەتبار دەکەن بەوەی کە "ڕۆژژمێری کشتوکاڵی"یان پشتگوێ خستووە و نەیانتوانیوە باجی گومرگی پێویست بخەنە سەر بەرهەمی بیانی بۆ پاراستنی بەرهەمی نیشتمانی. لایەنە تێوەگلاوەکان بریتین لە وەزارەتی کشتوکاڵ (داڕێژەری سیاسەتی پاراستن)، دەسەڵاتی دەروازە سنوورییەکان (بەرپرسی کۆنترۆڵی هاوردە)، و بازرگانانی کەرتی تایبەت کە بۆ قازانجی خێرا پەنا بۆ بەرهەمی بیانی دەبەن. قەبارەی کاریگەرییەکە مەترسییە بۆ سەر ئاسایشی خۆراکی هەرێم، چونکە زیانمەندبوونی جووتیاران دەبێتە هۆی وازهێنانیان لە کشتوکاڵ بۆ ساڵانی داهاتوو و چۆڵبوونی گوندەکان.
پاشخان: قەزای پێنجوێن بە یەکێک لە گرنگترین ناوچە کشتوکاڵییەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق دادەنرێت، کە بەهۆی گونجاوی کەشوهەواکەیەوە، لە وەرزی هاوین و پاییزدا زۆرترین بڕی تەماتە بۆ بازاڕەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق دابین دەکات. کێشەی ململانێی نێوان "بەرهەمی ناوخۆ" و "بەرهەمی هاوردە" کێشەیەکی ساڵانە و دووبارەیە؛ حکومەت بەپێی یاسا دەبێت لە وەرزی پێگەیشتنی بەرهەمی ناوخۆدا باجی پاراستن (Tax Protection) بخاتە سەر کاڵای بیانی، بەڵام زۆرجار بەهۆی جیاوازی نرخ لە وڵاتانی دراوسێ و هەندێکجار دەستوەردانی بازرگانی لە دەروازەکان، ئەم سیستەمە تێکدەچێت و جووتیارانی ناوخۆ دەبنە قوربانی یەکەمی ئەم ناجێگیرییە لە بازاڕدا.
سەرچاوەکان: [#جووتیارانی_پێنجوێن #ڕاپۆرتی_مەیدانی #کشتوکاڵی_هەرێم]
