ناوەڕۆک (ڕێکخراو و فراوانکراو):
ڕووداوەکە بریتییە لە سەرهەڵدانی گرژییەکی کۆمەڵایەتی و یاسایی لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، کە تێیدا دانیشتووانی گوندی بادلیان دەستیان بە ناڕەزایەتی و گردبوونەوە کردووە. هۆکاری سەرەکیی ئەم ڕووداوە جێبەجێکردنی بڕیارێکی کارگێڕییە بۆ دابەشکردنی زەوییەکانی سنووری گوندەکە بەسەر فەرمانبەرانی حکومەتدا. لایەنە تێوەگلاوەکانی ئەم کێشەیە بریتین لە هاووڵاتییانی گوندەکە لە لایەک، کە ئیدیعای خاوەندارێتییەکی مێژوویی (بۆ ماوەی ٧٠٠ ساڵ) دەکەن و جەخت لەوە دەکەنەوە کە بەشێک لە زەوییەکان بەڵگەی سەلمێنراو (تاپۆ)یان هەیە، وە لە لایەکی دیکەوە دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی حکومەت و شارەوانییەکان. قەبارەی کاریگەریی ئەم ڕووداوە لە ئێستادا ناوخۆییە، بەڵام هەڵگری مەترسیی تێکچوونی سەقامگیریی کۆمەڵایەتییە لە ناوچەکەدا ئەگەر بە یەکدادان یان بەکارهێنانی هێز کۆتایی بێت. ئەوەی دۆخەکە ئاڵۆزتر دەکات، بێدەنگیی دامەزراوە فەرمییەکان و نەبوونی هیچ ڕوونکردنەوەیەکە لەسەر چارەنووسی موڵکداریی ئەو زەوییانە، کە ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی بۆشایی زانیاری و زیاتر هاندانی خەڵک بۆ بەردەوامیدان بە ناڕەزایەتییەکانیان بۆ پاراستنی ئەوەی بە مافی ڕەوای خۆیانی دەزانن.
پاشخان:
کێشەی زەویوزار لە نێوان دانیشتووانە ڕەسەنەکان (کە پشت بە عورف و مانەوەی مێژوویی دەبەستن) و حکومەت (کە زەوییە بێتاپۆکان بە موڵکی گشتی دادەنێت)، یەکێکە لە کێشە کەڵەکەبوو و بەردەوامەکانی هەرێمی کوردستان. لەگەڵ دەرچوونی بڕیارەکانی ئەم دواییەی حکومەت بۆ پێدانی پارچە زەوی بە فەرمانبەران، فشار لەسەر شارەوانییەکان دروست بووە بۆ دابینکردنی ڕووبەری پێویست، کە زۆرجار ئەمە دەچێتە ناو سنووری فراوانبوونی گوندەکان و دەبێتە هۆی پێکدادانی بەرژەوەندییەکانی گوندنشینان و پلانەکانی حکومەت.
سەرچاوەکان: #گردبوونەوە #زەویوزار #Local_News
