ناوەڕۆک:
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی ئیدارەی گەرمیان ڕایگەیاند کە هێزەکانی بەشی نەهێشتنی تاوان و نووسینگەی نەهێشتنی تاوانە ئەلیکترۆنییەکان لە دوو ئۆپەراسیۆنی جیاوازدا لە ناوەندی قەزای کەلار دوو تۆمەتباریان دەستگیر کردووە. لە کەیسی یەکەمدا، کەسێک بەپێی مادەی (٢) لە یاسای قەدەغەکردنی خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن بەهۆی بەکارهێنانی ئامێرەکان بۆ مەبەستی نایاسایی و ناوزڕاندن دەستبەسەر کراوە. لە کەیسی دووەمدا، کە پەرەسەندنێکی ڕێکخراوی تاوانی ئەلیکترۆنی پیشان دەدات، تۆمەتبارێک کە دانیشتووی شارۆچکەی هەریرە لە پارێزگای هەولێر، لەسەر بنەمای مادەی (٤٣٠) لە یاسای سزادانی عێراقی (تایبەت بە هەڕەشەکردن و زۆرلێکردن) لەلایەن نووسینگەی نەهێشتنی تاوانە ئەلیکترۆنییەکانەوە دەستگیر کراوە.
بەپێی زانیاری و لێکۆڵینەوە فەرمییەکانی وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان، شێوازی کارکردنی (Modus Operandi) تۆمەتباری دووەم بریتی بووە لە بەکارهێنانی ئەندازیاریی کۆمەڵایەتی و هەڵخەڵەتاندنی دیجیتاڵی لە ڕێگەی دروستکردنی هەژمارێکی ساختە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک بە ناوی (Bexall Jamal) و خۆناساندن بە ناسنامەی ڕەگەزی مێینە. تۆمەتبار لەو ڕێگەیەوە پەیوەندی لەگەڵ قوربانییە پیاوەکاندا دروست کردووە، دوای دەستکەوتنی وێنە و گرتە ڤیدیۆییە تایبەتەکانیان، دەستی کردووە بە هەڕەشەی بڵاوکردنەوەیان (Sextortion / Blackmail) و بەکارهێنانی وەک کەرەستەیەک بۆ سەپاندنی سەرانە و وەرگرتنی بڕە پارەی جیاواز لە بەرامبەر بڵاونەکردنەوەیاندا. دوای دەستگیرکردنی، تۆمەتبارەکە لە بەردەم دادوەری لێکۆڵینەوە دانپێدانانی فەرمی ئەنجامداوە و پەڕاوی لێکۆڵینەوەی دادوەریی بۆ ڕێکخراوە. هاوکات لە لایەن دەزگا ئەمنییەکانەوە بانگەواز ئاراستەی سەرجەم ئەو هاووڵاتییانە کراوە کە لە ڕێگەی هەژمارە ساختەکەوە ڕووبەڕووی هەڵخەڵەتاندن یان پارەسەندن بوونەتەوە، تاوەکو بە مەبەستی تۆمارکردنی سکاڵای یاسایی سەردانی بەشی نەهێشتنی تاوانی گەرمیان بکەن بۆ بەهێزکردنی دۆسیە یاساییەکە و ئاشکراکردنی تەواوی قەبارەی دارایی و زیانلێکەوتووانی ئەم تۆڕە.
پاشخان:
لە هەرێمی کوردستان، کەیسەکانی باجپێدان و هەڕەشەی ئەلیکترۆنی (Blackmail) لە ساڵانی دواییدا بەهۆی فراوانبوونی بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و نەبوونی هۆشیاریی تەواوی ئاسایشی دیجیتاڵی ڕووی لە زیادبوون کردووە. لە ڕووی یاساییەوە، دادگاکان پشت بە دوو بنەمای سەرەکی دەبەستن: یاسای ژمارە (٦)ی ساڵی ٢٠٠٨ی پەرلەمانی کوردستان تایبەت بە «قەدەغەکردنی خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیکردن»، لەگەڵ مادەی (٤٣٠)ی یاسای سزادانی عێراقی ژمارە ١١١ی ساڵی ١٩٦٩ کە تایبەتە بە تاوانی هەڕەشەکردنی قورس و سزاکەی دەگاتە بەندکردنی تا ٧ ساڵ یان زیاتر بەپێی بارودۆخی تاوانەکە. ئەم جۆرە ئۆپەراسیۆنانە هاوئاهەنگی نێوان بەشە پسپۆڕییەکانی وەکو «نەهێشتنی تاوانی ئەلیکترۆنی» دەردەخەن لە ڕووبەڕووبوونەوەی تاوانبارانێک کە سنووری جوگرافیی شارەکان دەبڕن بۆ ئەنجامدانی دەستکەوتی دارایی نایاسایی.
سەرچاوەکان:
#پۆلیسی_گەرمیان #ڕاگەیەندراوی_فەرمی
