ناوەڕۆک: ڕۆژی سێشەممە، ١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦، دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە سەرۆکایەتیی دادوەر مۆنزیر ئیبراهیم حوسێن و بە ئامادەبوونی تەواوی ئەندامانی دادگاکە، لە دانیشتنێکی تایبەتدا بڕیاری کۆتایی لەبارەی داوای ژمارە (٦٢/فیدراڵی/٢٠٢٦) دەرکرد
. دادگاکە بڕیاری دا بە نادەستووریبوون و هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتیی یاسای ژمارە ٢١ی ساڵی ٢٠٠٣ی پەرلەمانی کوردستان، کە تایبەت بوو بە هەموارکردنی ماددەی ١٥٦ لە یاسای سزادانی عێراقی (ژمارە ١١١ی ساڵی ١٩٦٩) و ڕاگرتنی کارکردن بە ژمارەیەکی بەرچاو لە ماددەکانی دیکەی پەیوەست بە ئاسایشی ناوخۆ و دەرەوەی دەوڵەت (لە ماددەی ١٥٧ تا ٢١٩) لە سنووری هەرێمی کوردستاندا.
ئەم بڕیارە پاش تۆمارکردنی سکاڵایەکی یاسایی لەلایەن هاووڵاتییەکەوە بە ناوی (زۆزک ڕەحیم ڕەحمان) دەرچوو، کە یەکەم دانیشتنی لە ٨ی ئاداری ٢٠٢٦ بەڕێوەچووبوو
. دادگای فیدراڵی پاساوی بڕیارەکەی بەستەوە بەوەی کە یاساکەی پەرلەمانی کوردستان پێچەوانەی حوکمەکانی هەردوو ماددەی (١١٠) و (١٢١/بڕگەی دووەم)ی دەستووری هەمیشەییی ساڵی ٢٠٠٥ی عێراقە، کە دەسەڵاتی دانانی یاساکانی پەیوەست بە تاوانە فیدراڵییەکان، ئاسایشی نەتەوەیی و پاراستنی سەروەریی گشتی بە دەسەڵاتی تایبەتی حکوومەتی ناوەندی دەبەستێتەوە[2]. دادگاکە ڕایگەیاند کە بەپێی ماددەکانی ٩٣ و ٩٤ی دەستوور و ماددەکانی ٤ و ٥ی یاسای دادگای باڵای فیدراڵی، بڕیارەکە بنبڕە (بات) و بۆ سەرجەم دەسەڵاتە یاسادانان، جێبەجێکردن و دادوەرییەکان لە عێراق و هەرێمی کوردستاندا پابەندکەرە.
لە ڕووی سیستەمی و مەیدانییەوە، ئەم بڕیارە کاریگەریی قووڵی یاسایی دروست دەکات: لە لایەکەوە ڕێگری دەکات لە دامەزراوە ئەمنی و دادوەرییەکانی هەرێمی کوردستان لە بەکارهێنانی ئەو دەقە لاستیکییانەی لە یاسای ژمارە ٢١دا بە پاساوی «تێکدانی ئاسایش و سەقامگیری و سەروەریی دامودەزگاکانی هەرێم» داڕێژرابوون (کە بەردەوام لە دۆسیەکانی وەک زیندانیانی بادینان، ڕۆژنامەنووسان و چالاکواناندا کاری پێدەکرا)؛ لە لایەکی دیکەشەوە، پەیکەری دادوەریی هەرێمی کوردستان ناچار دەکات بگەڕێتەوە سەر دەقی فیدراڵیی یاسای سزادانی عێراقی، ئەمەش باڵادەستیی دەسەڵاتی ناوەندیی فیدراڵی بەسەر دۆسیە ئەمنییەکاندا قووڵتر دەکاتەوە.
پاشخان: سای ژمارە ٢١ لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ لەلایەن پەرلەمانی کوردستانەوە دەرکرا بۆ ئەوەی سزای لەسێدارەدان لە ماددەی ١٥٦ی یاسای سزادانی عێراقی (کە لە سەردەمی ڕژێمی پێشوو بۆ نەیارە سیاسییەکان بەکاردەهات) بگۆڕێت بۆ زیندانی هەتاهەتایی یان کاتی. بەڵام لە کارپێکردنی پراکتیکیدا، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ ڕەخنەی ئەوەیان لێدەگرت کە بووەتە ئامرازێکی یاسایی بۆ بەرتەسککردنەوەی ئازادیی ڕادەربڕین و سزادانی دەیان چالاکوان و ڕۆژنامەنووس بە تۆمەتی هەڕەشە بۆ سەر ئاسایش[4]. هاوکات، دەرچوونی ئەم بڕیارە بەشێکە لە زنجیرە بڕیارەکانی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق لە چەند ساڵی ڕابردوودا کە بەپێی ماددەکانی ١١٠ و ١٢١ی دەستوور، دەسەڵاتە یاسادانان و ئابووری و دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان بەرتەسک دەکاتەوە و جەخت لە باڵادەستیی یاسا فیدراڵییەکان دەکاتەوە.
سەرچاوەکان:#دادگای_باڵای_فیدراڵیی_عێراق #بڕیاری_دادوەری #دەستووری_عێراق
